Heupdysplasie bij Honden (HD)

VIDEO - Heupdysplasie, in de volksmond ook wel HD genoemd bij honden is een veel voorkomende heupafwijking die zich voornamelijk voordoet bij grotere rassen. Tijdens de ontwikkeling van de heupen treedt er als het ware een storing op die er voor zorgt dat de vorming van de kom en de kop zich niet ontwikkeld zoals het zou horen. Honden met HD krijgen hier vroeg of laat last waarbij de ene hond er vanzelfsprekend meer last van heeft dan de andere hond.

Hoe zitten de heupen van hond nou precies in elkaar?

Een heupgewricht bestaat uit 2 verschillende delen, te weten de kom en de kop. De kom behoort tot het bekken van de hond en de kop tot het dijbeengewricht. Bij een gezonde en sterke heup behoren zowel de kop als de kom een mooie ronde vorm te bezitten waardoor de 2 gewrichten naadloos op elkaar aansluiten. Om de combinatie van de kop en de kom (dus de heup) vloeiend te laten draaien en bewegen is het bot voorzien van wat ze noemen kraakbeen. Kraakbeen zorgt er samen met synovia, een gewrichtsvloeistof, voor dat de kop soepel kan draaien in de kom. Zoals je dus kunt lezen bestaat de heup van de hond uit meerdere gewrichten die allemaal passend moeten zijn om goed te kunnen bewegen en functioneren. Om deze gewrichten goed bij elkaar te houden is het heupgewricht nog voorzien van kapsel, spieren en banden. Deze zorgen ervoor dat het heupgewricht sterk en krachtig is waardoor de hond goed optimaal kan bewegen.

Wat is nou precies dan Heupdysplasie (HD)?

Zoals je in de inleiding al hebt kunnen lezen gaat er ergens iets fout bij de ontwikkeling van het heupgewricht tijden de periode waarin de hond van pup uitgroeit naar een volwassen hond. Veelal is de kom van de heup niet diep genoeg en ook de kop van het heupgewricht heeft niet de juiste vormen. Hierdoor is zijn de kop en de kom geen goed passend geheel. Daarbij komt dat het kapsel wat om de heup van de hond zit doorgaans niet sterk genoeg is gebleken. Hierdoor heeft de het heupgewricht een stuk minder stevigheid dan zoals het zou horen en komt er teveel ruimte tussen de kop en de kom. Deze ruimte zorgt er voor dat de kop en de kom op een onnatuurlijke manier tegen elkaar schuren of botsen. Dit levert doorgaans veel pijn op bij de hond wanneer deze beweegt. Wanneer de hond wat ouder wordt, laten we zeggen vanaf 18 maanden tot 24 maanden, dan lijkt er een lichtelijk herstel plaats te vinden waarbij de pijn van de hond minder wordt. Dit heeft te maken met feit dat zowel het kapsel als wel het bot rondom het heupgewricht verder aangedikt is waardoor de heup wat stabieler is geworden. Toch blijft een hond altijd last houden van deze heupaandoening ondanks dat de stabiliteit van heup iets meer toegenomen is. Dit zie je ook wanneer de hond loopt op toch vaak een onnatuurlijke manier. Naar mate de hond ouder wordt zal de slijtage op de heup toch weer verder toenemen en krijg je veelal te maken met bijkomende gewrichtsklachten zoals artrose. [caption id="" align="alignnone" width="614"] HD bij honden, wat is het precies?

Bron: www.diergezondheidscentrumnicolai.nl[/caption]

Waardoor ontstaat Heupdysplasie?

Het ontstaan van heupdysplasie kan meerdere oorzaken hebben, namelijk een erfelijke oorzaak en teveel belasting tijdens de jeugd van de hond. HD bij honden is erfelijk bepaalt zover is vastgesteld door wetenschappelijk onderzoek. Dit betekend dus dat deze heupafwijking al in het DNA kan hebben gezeten van één van de ouderhonden of zelfs nog vele generaties verder terug. Nou zijn gelukkig de meeste fokkers wel zo verstandig om niet de fokken met een hond waarbij HD geconstateerd is, maar een hond kan ook een minder goede kwaliteit heupen hebben zonder gelijk HD te hebben. Zo wordt er op de leeftijd van 12 tot 18 maanden (beetje afhankelijk van het ras) een röntgenfoto gemaakt van de heupen en de ellebogen waarbij de kwaliteit van de gewrichten bepaald wordt. Hierbij krijgt een hond met perfect heupen vaak een A-status en een hond met normale maar zeker goede heupen een B-status toegekend. Ook is het nog mogelijk om een C-status of D-status toegekend te krijgen van onderzoekende dierenarts (zijn vaak wel dierenartsen die hierin gespecialiseerd zijn). Wanneer een hond C-heupen of D-heupen heeft betekend dit niet dat de hond HD heeft, helemaal niet zelfs. Echter de kwaliteit (dus de aansluiting tussen kop en kom) van de heup is aanzienlijk minder goed dan een hond met A-heupen. Vaak kiezen de meeste fokkers er dan ook voor om niet te fokken met een hond die C of D-heupen heeft. Hiermee vergroot je uiteindelijk het risico op pups met slechte heupen. Overigens is het ook niet zo dat wanneer één van de ouderhonden minder goede heupen heeft, dat alle pups die automatisch ook hebben. Wel is de kans aanzienlijk dat één of enkele pups ook minder goede heupen hebben. Een veelvoud van genetische factoren spelen hierin een belangrijke rol, echter wanneer je weet dat een hond bepaalde afwijkingen heeft of minder goede heupgewrichten heeft, dan kun je hier maar beter niet mee fokken. Vroeg of laat komt het er weer ergens een keer uit en voorkomen is beter dan genezen. Behalve het erfelijke aspect speelt ook de belasting tijdens het pup zijn een rol in de toedracht tot HD. Wanneer een hond tijdens zijn jonge jaren te veel en te zwaar belast is, kan dit grote gevolgen hebben voor de ontwikkeling van de heupgewrichten met een toenemende kans op een ontwikkelingsstoornis tijdens het groeiproces. Daar wordt vaak ook gewaarschuwd, zeker bij grotere rassen, om je hond in het begin niet te veel te belasten. Teveel belasten kan zijn veel traplopen, te lange wandelingen (in mul zand), te veel en te vaak spelen op gladde vloeren en zelf overgewicht kan een rol spelen bij de ontwikkeling van HD. Zeker bij grote honden die te zwaar zijn neemt de belasting op de heupgewrichten aanzienlijk toe. Bij een gezonde hond met normale gezonde heupgewrichten zou een keer traplopen of een keer uitglijden op de gladde parketvloer geen probleem moeten zijn, je hond heeft echt niet na één keer uitglijden direct HD. Toch kun je er niet voorzichtig genoeg mee zijn, want de kwaliteit van de heupen is bij een pup immers nog helemaal niet bekend. Een pup met een minder goede kwaliteit heupen zal ook weer meer kans lopen om HD op te lopen dan een hond met A-heupen, zeker bij overmatige belasting.

Hoe herken ik HD bij mijn hond?

Heupdysplasie ontwikkelt zich vaak al op jonge leeftijd bij de hond. Je kunt dit zien aan de manier van bewegen bij je hond. Wanneer je hond moeizaam en kreupel gaat lopen van achteren weet je dat er iets aan de hand is. Vaak bewegen de beide achterbenen niet soepel meer en hopt of springt de hond meer met zijn beide achterpoten dan dat ze er normaal op lopen. Ook na een rustperiode verstijven vaak de gewrichten van een hond met HD waardoor bij het opstaan en het lopen na zo'n rustperiode alles nogal houterig en stijfjes gaat. Het minder enthousiast rennen en spelen met andere honden kan ook een teken zijn dat je hond pijn heeft van zijn gewrichten. Hierdoor kan de hond zich meer afzijdig houden of er zelfs helemaal bij gaan liggen. Wanneer je een vermoeden hebt dat je hond heupproblemen heeft, raadpleeg dan ten allen tijden je dierenarts! Hij of zij zal met behulp van foto's altijd kunnen constateren of er inderdaad sprake is van HD of niet. Sommige honden hebben de eerste anderhalf jaar ook erg last van groeipijnen. Dit moet uiteraard niet verward worden met HD.

Is heupdysplasie te genezen?

HD bij honden is nooit helemaal te genezen, echter er zijn tegenwoordig wel veel manieren om het leven van een hond met HD een stuk aangenamer te maken en de pijn tegen te gaan. De keuze van de behandeling zal natuurlijk ook afhangen van de mate waarin de hond last heeft van heupdysplasie. Operatie - een oparatieve behandeling tegen HD wordt doorgaans alleen uitgevoerd bij de zwaardere gevallen. Zo is het mogelijk om te kiezen voor wat ze noemen een "bekkenkanteling". Deze operatie wordt alleen uitgevoerd bij jonge honden in een leeftijd van 7 tot 12 maanden. Bij deze ingreep worden de kom en de kop beter aansluitend gemaakt waardoor de hond in de toekomt aanzienlijk minder pijn zal hebben en ook wordt de kans op slijtage in de toekomst aanzienlijk gereduceerd. Voor deze ingreep geldt....hoe jonger hoe beter en dan heb ik het over een ingreep op een leeftijd van 6 tot 9 maanden. Doordat de hond nog in zijn groeiproces zit wordt het heupgewricht na deze operatie sterker en beter ontwikkeld. Om in aanmerking te komen voor een operatie als deze moet nogal aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Zo spelen de leeftijd van de hond een rol, net als de stand van de kop en de kom, maar de hardheid en de mate waarin het heupgewricht volgroeid is. Hier zal ik in dit artikel verder niet al te diep op ingaan. Dit soort operaties wordt doorgaans alleen uitgevoerd door echte specialisten op dit gebied. Naast bovengenoemde ingreep zijn er nog een aantal operatieve mogelijkheden waaronder een verkrijgen van een kunstheup. Deze operatieve mogelijkheden zijn nogal technisch en diepgaand en daarom zal ik daar hier verder in dit artikel niet over uit wijden. Als tip wil ik nog wel meegeven om direct met je dierenarts contact op te nemen zodra je ook maar enig vermoeden heb dat je hond last heeft van heupproblemen, ook wanneer de pup nog maar 12 of 15 weken oud is. Hoe eerder hoe beter! Medicijnen - bij minder zware gevallen van HD kunnen medicijnen en pijnstillers het leven van je hond vaak aanzienlijk veraangenamen. Deze medicijnen gaan ontstekingen in het gewricht tegen en zorgen ervoor dat hond veel minder pijn heeft. Belangrijk is wel dat geprobeerd wordt de dosis niet te hoog in te zetten om schade aan de ingewanden zoals de maag en nieren te voorkomen. Ook toevoeging van visolie (ook gezond voor mensen) aan het voer heeft doorgaans een positief effect op de gewrichten van de hond. Daarnaast kun je de spieren rondom de heupgewrichten van de hond aanzienlijk versterken door je hond op de juiste manier te laten bewegen. Korte stukken wandelen of zwemmen zijn hiervoor vaak goede manieren. Overleg altijd dit soort dingen met je dierenarts om overbelasting te voorkomen. Overig - bij honden met een lichte vorm van HD is fysiotherapie ook nog een mogelijkheid. Door het stimuleren en versterken van bepaalde spiergroepen rondom het heupgewricht zal een hond met een lichte vorm van HD vaak beter kunnen functioneren. Heeft je hond last van een lichte vorm van HD houdt dan ten allen tijden wel rekening met de belasting van de hond. Laat je hond dus geen onnodige onverwachte bewegingen maken tijdens het spelen. Wanneer je hond aan de zware kant is zal ook het afslanken van je hond bijdragen aan betere leefomstandigheden met minder pijn. Immers hoe slanker, hoe minder de hond mee hoeft te zeulen en hoe minder belasting er komt op de gewrichten van de hond. Voedingsupplementen - tot slot kun je nog overwegen om bepaalde voedingsupplementen toe te voegen aan de voeding van je hond. Supplementen als Primeval artrose gelatinaat en glucosamine dragen vaak bij aan een gezonder kraakbeen en een soepeler heupgewricht. De klachten van de hond kunnen hierdoor aanzienlijk afnemen wat het leefgenot van de hond op een positieve manier beïnvloedt. Er zijn tegenwoordig, net als voor mensen, ook steeds meer homeopathische (genees)middelen op de markt. Overweeg je dit voor je hond laat je dan goed informeren door een gespecialiseerde dierenarts in dit soort geneesmiddelen.