De cavia, een bijzonder huisdier

VIDEO - Cavia's zijn lange tijd bijzonder onderschat en werden vaak bestempeld als erg saai. Inmiddels is echter duidelijk geworden dat het tegendeel waar is. Cavia's zijn zeer sociale huisdieren met veel talenten die zeer bijzondere gedragskenmerken kunnen vertonen. Wanneer u goed omgaat met een cavia zal deze u snel vertrouwen en de cavia zal u iedere dag weer doen verbazen. Met een goed onderkomen zoals een geschikte caviakooi en goede verzorging is de cavia het perfecte huisdier!

Herkomst van de cavia

De cavia en de mens hebben reeds een lange en zeer bewogen geschiedenis. Vandaag de dag is de cavia bij ons één van de meest populaire huisdieren, echter in de Zuid Amerikaanse landen waar de cavia oorspronkelijk vandaan komt heeft de cavia echter een hele andere betekenis. Sinds enkele duizenden jaren worden de cavia's hier in grote getalen gefokt. In Zuid Amerika, waar de cavia oorspronkelijk vandaan komt, leeft onder andere ook de Cavia Aperea. Dit is een wilde caviasoort waarvan er eigenlijk weer negen ondersoorten en/of caviarassen bekend zijn. Een van deze rassen is de Cavia Aperea Tschudii die aan weerszijden van het Andesgebergte leeft. De cavia zoals wij die hier in Nederland kennen stamt af van dit caviaras. De cavia werden vroegen in de tijd van de Inca's al gebruikt als offerdier, met name onder de armere Inca's. De rijkere Inca's gebruikten vaak lama's als offerdier. Ook werden cavia's veelvuldig gebruikt voor hun vlees en dus opgegeten. Dit is eigenlijk op sommige plekken in het Andesgebergte nog steeds zo. Cavia's werden en worden per duizenden en duizenden gefokt voor hun vlees. Deze cavia's zijn in deze landen dan ook flink groter dan de cavia zoals wij die hier kennen en konden soms wel 4 kilo wegen.   Wist u dat... De bewoners in het Andesgebergte nog vaak cavia's in hun hut houden net als in de tijd van de Inca's? De mensen slapen achterin hun hut op de bovenste etage en de cavia's leven beneden.

De vaardigheden van een cavia

De cavia is een bijzonder sociaal en gezellig huisdier die van nature altijd in grote groepen leven. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat de cavia een complex sociaal gedrag vertoont waarbij de zintuigen een belangrijke rol spelen.

Hoorvermogen van een cavia

De cavia beschikt over een gehoorgang die bestaat uit vier kanalen. Bij andere knaagdieren zoals de muizen en ratten, maar ook bij de mens, zijn dit er slechts tweeënhalf. Hierdoor beschikt de cavia dus over aanzienlijk meer gehoorcellen wat maakt dat de cavia een bijzonder goed gehoor heeft en hiermee tonen kunnen waarnemen tot maar liefst 33.000 hertz. Bij jonge mensen is dit bijvoorbeeld maar tot 20.000 hertz.

Reukvermogen van een cavia

Geuren en het reukvermogen bij cavia hebben voornamelijk betrekking op het onderlinge contact en het seksuele gedrag. Mannetjes cavia's, ook wel beertjes genaamd, laten via hun urine speciale geurspeuren achter wat aangeeft dat ze willen paren. Een vrouwtjes cavia, ook wel zeugjes genaamd, laten ook via speciale geuren weten aan de mannetjes cavia of ze wel of niet willen paren. Net als bij honden moet een vrouwtjes cavia loops zijn om te kunnen paren. Een ander belangrijk aspect van het reukvermogen van een cavia is de onderlinge herkenning in een cavia gemeenschap. Jonge cavia's worden bijvoorbeeld via deze speciale geuren herkent door hun ouders. Deze herkenning aan de hand van geuren verdwijnt bij volwassen cavia's wanneer cavia's meerdere dagen van elkaar gescheiden zijn. Cavia's markeren ook met urine hun territorium wat een cavia een behaaglijk en veilig gevoel geeft in zijn eigen leefomgeving. Cavia's die uit hun eigen omgeving gehaald worden zijn vaak behoorlijk onrustig waardoor ze wat schuwer gedrag gaan vertonen. Na verloop van tijd zal uw cavia zich  weer veilig en thuis gaan voelen op zijn nieuwe plek wat zijn gedrag ten goede komt. Tot slot bepaald een cavia aan de hand van zijn reukvermogen of bepaald voedsel wel of niet geschikt is voor hem. Dit geldt eigenlijk voor de meeste mensen en dieren. Wist u dat... Cavia's een zeer fijn reukvermogen hebben? Sterke geuren zoals sigarettenrook en een scherpe lucht van bijvoorbeeld schoonmaakmiddelen kunnen zorgen voor irritatie aan de neus.

Gezichtsvermogen van een cavia

De cavia beschikt over een zeer ruim gezichtsveld. Dit heeft te maken met de stand van hun ogen waarmee ze zowel naar voren als opzij kunnen kijken zonder dat ze hiervoor hun hoofd hoeven te draaien. Hierdoor kan een cavia bijna volledig om zich heen kijken. Voor de oorspronkelijke cavia's in het wild was dit een belangrijk wapen tegen natuurlijke vijanden zoals roofdieren. Daarnaast kan een cavia de basiskleuren onderscheiden wat nodig is bij de keuze van zijn voedsel. De basiskleuren zijn rood, geel, groen en blauw.

Tastvermogen van een cavia

De cavia beschikt over kleine zogenaamde tastharen (soort voelsprieten) aan de zijkant van de mond en de neus. Hierdoor is de cavia ook in staat om op donkere plaatsen richting te bepalen en eventuele barricades of gevaren vast te stellen. De lengte en de vorm van deze tastharen is afhankelijk van het soort caviaras waardoor het ene caviaras een beter oriëntatievermogen heeft dan het andere ras.

Smaakvermogen van een cavia

Bij de beoordeling van bijvoorbeeld voedsel wordt in eerste instantie afgegaan op hun reukvermogen. Mocht onverhoopt blijken dat een cavia via zijn reukvermogen niet in staat is om voedsel op de juiste manier te onderscheiden, dan vertrouwen ze op hun smaakvermogen. Op deze manier kan goed voer van slecht voer worden onderscheiden. Cavia's houden over het algemeen meer van zoete smaken dan zure smaken (bij de mens niet anders denk ik) en ook bittere smaken heeft de cavia weinig moeite. Toch blijkt de iedere cavia toch ook nog een persoonlijke smaakvoorkeur te hebben. Dit is gebleken uit de persoonlijke voorkeur van cavia's voor een bepaald soort voer.